در این مقاله اطلاعات مختصری دور و بر دلایل عادی درد گردن و شونِه می خونین، اما باید بدونین که اندامای گردن و شونِه، بسیار پیچیده و خاص، با ساختارهای آناتومیک کوچیک اما لازمن. پس اگه دردی در این انداما احساس کردین، باید اونو جدی بگیرین و در اولین فرصت به دکتر مراجعه کنین.

 

درد گردن یا درد گردن و بازو بیشتر با مشکلی رابطه داره که از ستون فقرات ناشی می شه. نمونه هایی ازجمله ساییدگی یا فتق دیسک کمر، آرتریتای نخاعی در ناحیه گردن، آسیب بافت نرم در اثر ضربه و در موارد نادر، چیزایی مثل عفونت، تومورها یا کیستا.

وقتی شونِه درد می کنه، احتمالاتی که در مورد دلیل اون به ذهن بین، تورم کیسه های مفصلی، پارگی ماهیچه های گرداننده ی شونِه، گیرافتادگی یا سندرم شونِه ی یخ زده هستن.

اما وقتی ترکیبی از درد گردن و شونِه دارین چه اتفاقی میفته؟ به این معنیه که هر دو ایراد دارن؟ یا ممکنه یکی از مواردی که در بالا اشاره شدن دلیل نشونه ها در هر دو ناحیه باشه.

به طور خلاصه، وقتی هر دو ناحیه بد عمل میکنن، چند اندام بدن درگیر می شن (با اینکه این موضوع بیشتر واسه مشکلات گردن صدق می کنه).

یعنی طبق اینکه کدوم یک از بافتا تحت اثر قرار می گیرن و چیجوری واکنش نشون میدن، ممکنه در هر دو ناحیه گردن و شونه ها درد داشته باشین. با این حال الگوهایی در این بین نقش دارن. بیاد نگاهی به اونا بندازیم.

مشکلات گردن که باعث درد شونِه می شن

دلایل عادی درد گردن و شونِه چیه؟  آموزشی

ستون مهرهای گردنی (cervical spine)، یعنی همون بخشی از ستون فقرات که با گردن در ارتباطه، از هفت استخوان تقریبا کوچیک و بسیار متحرک، ضمنا ی رباطا، عضلات، دیسکای جذب شوک و چیزای دیگه ای به جز اینا تشکیل شده.

به خاطر اندازه و پیچیدگیِ این قطعاتِ به هم وصلِ متحرک، گردن نسبت به ساییدگیای مهرها که منجربه آرتروز می شه و همین طور جراحت و مشکلات موضعی آسیب پذیره.

یکی از شایع ترین شکلای مختلف درد شونِه و دست که به دلیل ی مشکل گردن ایجاد می شه، رادیکولوپاتی گردنی (cervical radiculopathy) نام داره.

هر چند درد از نشونه های رادیکولوپاتیه، اما این فهرست به همین جا ختم نمی شه. نشونه های رادیکولوپاتی زمانی ایجاد می شن که چیزی، خواه یک فتق دیسک، کیست سینوویال یا بخش دیگری از بافت که به طور طبیعی واسه این قسمت نیس، فشار میاره و پس ریشه ی عصب نخاعی رو تحریک می کنه.

ریشهای عصب نخاعی (The spinal nerve roots) که در دو طرف ستون فقرات قرار گرفتن، رشته هایی عصبی هستن که از طناب نخاعی اصلی بیرون اومده و به همه قسمتای بدن کشیده شدن. (این عصبا وقتی از عصب نخاعی کشیده می شن، که به طور کامل از ستون فقرات بیرون اومده باشن).

ریشهای عصب نخاعی در فضاهایی به نام سوراخ بین مهره ای (intervertebral foramen) قرار دارن که از پایه سوراخایی در دو طرف ستون فقرات هستن. جفتای راست و چپِ سوراخ بین مهره ای رو میشه در هر سطح نخاعی پیدا؛ اونا با هر یک از ۲۴ استخوان نخاعی (استخوانای مهره) که ستون رو تشکیل میدن، در رابطه هستن.

خلاصه اینکه از آنجایی که رادیکولوپاتی زمانی به وجود میاد که ریشه ی عصب نخاعی به وسیله چیز دیگری فشرده یا تحریک شده باشه، نه تنها درد، بلکه شاید بی حسی، ضعف، سوزن سوزن شدن یا تحریکای الکتریکی رو هم تجربه می کنین.

و از اونجا که اعصاب از ریشه ی عصب به همه نقاط بدن، مثل بازو، کشیده می شن، نشونه هایی که با فشار برروی ریشه ی عصب شروع می شن، ممکنه بازو رو هم تحریک کنن (و در مسیرشون روی شونِه هم اثر بذارن). پزشکان طی مراحل تشخیصِ جای دقیقی که نشونه های رادیکولوپاتی از اون ناشی می شن، از این اطلاعات استفاده میکردن.

حالا عادی ترین شرایطی که باعث رادیکولوپاتی می شن چه هستن؟ این فهرست کوتاه رو واسه جواب به این سوال آماده کردیم.

وضعیت ستون مهرهای گردنی که باعث رادیکولوپاتی می شن

دلایل عادی درد گردن و شونِه چیه؟  آموزشی

تنگی نخاعی (Spinal stenosis) که نوع پیشرفته ای از آرتروز ستون فقراته، وقتی رخ می ده که فضاهای بین این ستون، یعنی کانال نخاعی و سوراخ بین مهره ای تنگ شن. از اونجا که تنگی با آرتریت در ارتباطه، این تنگ شدن معمولا به دلیل یه جور رشد اضافی استخوان در اون محله که در فضای مربوطه نفوذ می کنه.

این می تونه باعث برخورد بین استخوان جدید و ریشه ی عصب نخاعی شه که باعث رادیکولوپاتی می شه. تنگی نخاعی می تونه باعث لنگش عصبی (neurogenic claudication) هم بشه که گرفتگی، درد و ضعف در یک پا از نشونه های اینه. واقعا لنگش عصبی نشونه خاصِ تنگی نخاعیه.

خرابی دیسک بین مهره ای (Degenerative disc disease) که یکی از اولین نشونه های تغییر نامناسب در ستون فقرات (و پس آرتریت گردن) است که رخ می ده و یعنی استهلاک و فرسودگی که بر بالشتکای جذب شوک که بین استخوانای ستون فقرات قرار دارن، اثر می ذاره. در صورت بروز خرابی دیسک بین مهره ای یا به اختصار DDD، بازم اون الیاف سخت تر بیرونیِ دیسک (اونایی که از مواد نرم داخلی محافظت و اونا رو محدود می کنن) ساییده شده و از بین می رن. این ممکنه باعث بالجینگ دیسک (bulging disc) یا فتق دیسک (herniated disc) بشه.

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   دورکاری چه فایده هایی واسه کارفرمایان داره؟ 

این مایع داخلی، همون چیزیه که توانایی جذب شوک رو به دیسک می ده. وقتی این مایع خشک شده یا بیرون بریزه، مثل چیزی که در خیلی از موارد مشکلات دیسکی بوجود میاد، ممکنه انعطاف پذیری شما کاهش و دردتون افزایش پیدا کنه. دیسکایی که خشک شدن، باعث مفصل بندی استخوان روی استخوان می شن که نه تنها دردناکه، بلکه شاید باعث زائدهای استخوانی هم بشه.

فتق دیسک بین مهره ای (Herniated intervertebral disc) زمانی رخ می ده که الیاف سخت بیرونیِ بالشتکای جذب شوک که بین استخوانای فقرات قرار دارن تا جایی از هم گسیخته شن که مایع داخلی اون بیرون بریزه. این از نظر تئوری دردناک نیس، اما خیلی اوقات ماده فتق دیسک روی ریشه ی عصب نخاعی قرار میگیره که باعث نشونه های رادیکولوپاتی می شه.

مشکلات شونِه که ممکنه باعث درد گردن شن

دلایل عادی درد گردن و شونِه چیه؟  آموزشی

برخلاف درد شونِه که از گردن ناشی می شه، درد گردن به دلیل مشکلات شونِه بیشتر مربوط به آسیب بافت نرم پس از جراحت یا ساییدگیه. یعنی شونِه بیشتر محل درد به دلیل دیگر نقاط بدن یا از فرسودگی کل بدنه. مسائل مربوط به قلب، ریها، اندامای شکمی یا طناب نخاعی هم ممکنه دلیل اصلیِ درد شونِه و بعضی وقتا گردن باشن. واسه همین اگه گردن یا شونِه تون درد می کنه، باید اونو جدی بگیرین و در اسرع وقت با دکتر خود صحبت کنین.

تا به حال استخوان ترقوه تون شکسته س؟ این آسیب دیدگی در دوچرخه سواران حرفه ای بسیار رایجه و خطر اون در سرعت بالا بیشتر هم می شه. درد گردن به دلیل ترقوه ی شکسته، شاید مربوط به بافت نرمه.

بورسیت هاشوِه (Shoulder bursitis)، به ویژه پس از آسیب به ناحیه دلخواه، ممکنه باعث تورم، سفتی و درد بشن. همونجوریکه در بالا اشاره شد، نشونه هایی مثل اینا، به ویژه در مورد بافت نرم آسیب دیده، بین شونِه و گردن فرقی ندارن.

کتف شکسته: آسیب در کتف معمولا به دلیل ضربه شدیده.

آسیبای ماهیچه های گرداننده ی شونِه (Rotator cuff) یعنی انقباض عضلاتی که مفصل شونِه رو محاصره کردن. این آسیب ممکنه به دلیل آسیب به دلیل ورزشای سرعتی یا استهلاک و فرسودگی با گذشت زمان باشه. شاید موقع حرکت شونِه درد رو حس می کنین، اما درواقع بافت نرم گردن تون هم ممکنه آسیب دیده باشه.

در مورد آسیبای ماهیچه های گرداننده ی شونِه، سندرم گیرافتادگی شونِه هم به فشار تاندون هاشوِه بر زائده ی اخرمی اشاره داره که تکه استخوانی روی کتفه که قسمتی از قفسه ای رو شکل می ده که استخوان بازو به زیر اون متصله. عضلات و تاندونای ماهیچه های گرداننده ی شونِه در این ناحیه زیرآکرومیالی هم قرار دارن. این فشردگی با تکرار حرکات بالاسری رخ می ده (مثلا در ورزشای پرتابی یا شنا). شاید در اثر جراحت یا سقوط، ضعف در عضلات شونِه و چیزای دیگر هم رخ بده.

بافت نرم و حالت قرارگرفتن

دلایل عادی درد گردن و شونِه چیه؟  آموزشی

شرایط و آسیبایی که در بالا عنوان شدن بیشتر بر بافت و ساختارهای سخت در مفاصل تمرکز داشتن. اما بافت نرم رو هم نباید از یاد ببرم. بافت نرم می تونه اثر زیادی بر درد و سطح کارکرد شما داشته باشه.

منظورم از بافت نرم، عضلات، رباطا، نیاما (پوشش دور عضلات)، تاندونا و چیزای دیگه ای به جز اینا هستن. حتی این ساختارهای انعطاف پذیرتر ممکنه تنها دلیل بعضی از دردهای ستون فقرات و شونِه باشن. مثلا، اگه تا به حال تصادف با خودرو رو تجربه کرده باشین، دردی که بعدا به سراغ تون میاد، خواه سردرد، درد گردن یا درد شونِه، ممکنه فقط به خاطر آسیب به بافت نرم باشه. خیلی از تصادفای کوچیک خودرویی جزو این دسته هستن.

قبلا گفتیم که وقتی گردن یا شونِه هاتون آسیب می بینن، شاید بیشتر از یکی از اندامای بدن تحت اثر قرار بگیرن. وقتی گردن درد دارین، شاید فهمیده باشین که عضلات شونِه هاتون قدرت شون رو از دست دادن. این به نوبه ی خود ممکنه باعث شونِه درد یا مشکلاتی در کتف تون بشه.

برعکس، اگه در مفصل اخرمی ترقوه ای شونِه تون (که درست در قله ی شونِه قرار داره) درد داشته باشین، ممکنه در گردن تون هم دردی احساس کنین.

آسیب شلاقی رو هم فراموش نکنین! شلاقی هم در کنار دیگر شکلای مختلف ضربه یا جراحت در گردن، ممکنه باعث کشیدگی و پیچ خوردگی عضلات شه. این نوع آسیب در نواحی مختلف فرقی نداره. گردن؟ شونِه؟ هر دوی این انداما در قبال آسیب شلاقی و دیگر آسیبای عادی ضعیف هستن. پس به احتمال زیاد در هر دو ناحیه درد و گرفتگی احساس می کنین.

در آخر اینکه حالت قرارگرفتن شونِه هم می تونه نقش مهمی در سلامت گردن اجرا کنه. کسائی که همه روز پشت میز می شینن، بیشتر با استعداد دچار شدن به خم شدن شونه ها و گوژپشتی هستن. اینم به نوبه ی خود ممکنه باعث حالت سرِ جلوآمده (forward head posture) بشه. در این حالت ممکنه شونِه و گردن تون با هم، نا آرومی و ضعف عضلانی، ناتوانی و درد بسازن.



دسته‌ها: آموزشی

دیدگاهتان را بنویسید